Primark Gent

Niet gekocht bij primark, toch een hypocriete lul

Zomer, de solden zijn net gepasseerd. Het festivalseizoen is volop bezig. Ook in Gent is er enige drukte te bespeuren. De Gentse Feesten zijn echter al lang gepasseerd. Vanwaar die drukte? Niet voor de nieuwste kliek gitaarhelden op een gigantisch podium. Wel voor de laatste nieuwe aanwinst voor de Gentse winkelstraten. Achter de lange wachtrijen bevindt zich een paar glazen deuren met de letters “Primark”: Textiel aan dumpingprijzen. Komt dat zien!

Primark Gent: De kolossale bunkerwinkel die van 9 tot 19u verantwoordelijk is voor de renaissance van de Langemunt. Jong, oud, dik, dun, zwart of blank. Er valt geen sticker te kleven op de doorsnee klant. Logisch? Wie wil er nu geen paar schoenen voor 3 of 4 euro of een jeans voor 7 euro?

Nouja, ik eigenlijk. Met mijn stapel t-shirts en enkele jeansbroeken zou ik mezelf namelijk geen fashionista noemen. Mijn kleren komen uit Paleis, H&M, WE en Celio*, reeds gevestigde waarden in het Gentse. Maar er zou nog een reden zijn waarom we niet bij Primark “mogen” winkelen. Eén van de meest gelezen opinies van De Morgen bericht over dumpwinkels. Goederen geproduceerd in mensonterende omstandigheden, meestal van ermbarmelijke kwaliteit maar wel voor een appel en een ei. We slaan een gat in onze eigen economie, waar goederen geproduceerd worden onder toezicht van de strengste normen.

“Het volgende gevecht om welvaart moet draaien om kwaliteit, om creativiteit en om meer mensen toe te laten te consumeren en te produceren in waardigheid. Want dat is precies wat dumpwinkels doen. Ze dumpen niet alleen onze prijzen, maar ook het kostbaarste goed: onze waardigheid.” vertelt professor in de internationale politiek aan de VUB, Jonathan Holslag.

Ook Murielle Scherre, bekend van haar lingerielijn La Fille d’O, reageert scherp: ‘Toen ik mode ging studeren en begon te beseffen hoe veel van die mooie kleren gemaakt werden, heb ik even een dégoût van mode gekregen. Het was vreselijk om te ontdekken hoe veel van die mooie dingen werden gemaakt. De droom van de happy few, blijkt ten koste te gaan van lageloonlanden. Als jij er niet voor betaald hebt, heeft iemand anders ervoor betaald. Met veel te lange en onderbetaalde werkuren. 

En je kan ze geen ongelijk geven.

Sweat Shop Primark

Sweatshops: Dodelijke mode

Enkele maanden geleden plaatste de grootste Noorse krant Aftenposten de documentaire Sweatshop – Dead Cheap Fashion integaal op haar website. Frida, Ludvig en Anniken, drie jongeren die actief met mode bezig zijn, worden naar Pnom Penh in Cambodja gestuurd om zelf te zien hoe hun kleren gemaakt worden.

Wat begon met een paar mooie kiekjes bij zonsondergang, eindigde in tranen. Ergens tussenin maken de jongeren kennis met enkele sweatshopwerkers en mogen ze zich een dagje inleven in het werk dat zij verrichten.

Wat is een sweatshop? Het is een productie-instelling waar gewerkt wordt onder sociaal onacceptabele werkomstandigheden. In 2013 kwam het fenomeen in het nieuws toen een fabriek in Bangladesh instortte waar kleren geproduceerd werden voor merken zoals Zara en H&M.

Tijdens de goed gedocumenteerde reis van de drie jongeren kom je te weten hoe Cambodjaanse vrouwen dag in dag uit dezelfde beweging maken voor een hongerloon waar ze zelf nog niet 1 stuk mee kunnen kopen van de kledij die ze zelf produceren. Ze leven in donkere blokhuisjes en slapen op de grond. Verschillende werkers zijn al jaren georganiseerd in hun eisen voor een hoger loon en betere werkomstandigheden. Tot 2013, na de ramp in Bangladesh, had niemand in de wereld er oor naar. Maar ook nu, twee jaar later, is er nog maar bitter weinig veranderd.

Primark: Breng rieken en fakkels!

Primark is lid van de Ethical Trading Initiative en verschillende bronnen rapporteren over de uitstekende stappen die Primark zet in het verbeteren van de werkomstandigheden. Desalniettemin ligt de Ierse keten Primark al jaren onder vuur voor de werkomstandigheden waarin hun kledij gemaakt wordt. In 2009 werd het expliciet vermeld in het raports Fashion Victims II van de NGO ‘War on Want’.

‘Not a single one of the factories we surveyed for this report had implemented an eight-hour working day. In fact, most workers told us that they worked 10-14 hours per day.While all those interviewed work at least six days a week, one in three workers said they have to work seven days a week just to earn enough to survive.’

Workers at one factory even recorded working up to 50 hours’ overtime in a week in order to meet tight deadlines.These deadlines are a consequence of the buying practices of retailers, which put the garment factories under pressure to deliver sudden orders at short notice. Very often these workers are not paid for the additional hours they put in.

Datzelfde jaar zond BBC een documentaire uit over enkele journalisten die undercover gingen bij één van de grootste leveranciers van Primark. Zij ontdekten de vluchtelingenkampen in Bangladesh waar de kledij van Primark geproduceerd werd. De documentaire werd later onderzocht door een intern comité van de BBC. Zij kwamen tot de conclusie dat de beelden in de documentaire “eerder waarschijnlijk wel, dan waarschijnlijk niet” vervalst werden. Verwarring alom.

Primark Forced To Work Exhausting Hours

Tot slot berichtten internationale media over labels in Primark-kledij waarin stond genaaid: “degrading sweatshop conditions” en “forced to work exhausting hours”. Enkele dagen daarvoor werd reeds een Chinees briefje in een broek gevonden waarin de maker van de broek berichtte over gevangenisachtige omstandigheden waarin de kledij gemaakt werd. Primark onderzocht de feiten en verspreidde naar de pers dat de twee voorvallen het werk waren van grappenmakers. Opnieuw… verwarring.

Maar is Primark de enige met potentieel boter op het hoofd? Ik besluit de test te doen. Op Rank a Brand kan je nagaan welke standaarden een winkelketen naleeft bij de productie van zijn goederen. Op vlak van arbeidsomstandigheden scoort Primark verbazend goed: 6/14. Er is een code of conduct die producten uit slavenarbeid verbant, de arbeidsters mogen maar een maximum aantal uren werken, etc. Allemaal zaken die op papier zeer mooi ogen.

  • Quid H&M? 8/14. Toch een betere leerling in de klas.
  • Zara: 7/14.
  • Jack&Jones: 6/14.
  • WE: 4/14.

Dat is toch enigszins verrassend. Een Primark opent de deuren in Brussel: Er ontstaat commotie. Een Primark opent de deuren in Gent: Opnieuw commotie. Ook ik was er snel bij om mijn pijlen te richten op de Ierse “dumpwinkel”. Maar een eerste oppervlakkig onderzoek wijst uit dat ook de andere ketens zich schuldig maken aan productie in slavernij.

Primark Gent Jeans

Hangt er dan bloed aan elke jeans of t-shirt? Niet per sé. De Schone Kleren Campagne bericht regelmatig over duurzame kleding. Hun bevindingen vatten ze samen in de brochure ‘Op zoek naar duurzame kleding: wat en waar?‘ In alle gevallen gaat het om kleine winkeltjes of minder bekende ketens. Ook op Fair Wear worden verschillende merken gekeurd. De site is niet zo overzichtelijk, maar wie elk merk even bekijkt kan zich al snel een beeld vormen over de meer ethische ketens.

Kortom: Velen, mezelf incluis, waren er als de kippen bij om spreekwoordelijk de rieken en fakkels boven te halen bij de komst van Primark naar Gent. Dat is niet ongegrond, maar de kleren die ik op dit eigenste moment draag zijn hoogstwaarschijnlijk ook niet in de beste omstandigheden aan elkaar genaaid.

Desalniettemin zal je me nooit met een papieren zak uit Primark zien. Het staat symbool voor wat er fout gaat met de kledingindustrie. Ik doe men best om ethisch te winkelen en besef dat het niet altijd mogelijk is. We kunnen als consument op collectieve schaal druk blijven zetten op de grote ketens. Tot als elke naaister een degelijk loon betaald krijgt zal ik door het leven moeten gaan als een hypocriete lul die niet bij Primark winkelt maar nu en dan in een moderne slavenjeans paradeert.

 

 

Reacties

Reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *